Kweeklamp

Geen enkele door de mens gemaakte lichtbron is identiek aan de straling van de zon, ieder lichtsysteem heeft andere eigenschappen. Uit onderzoek is bekend welke lichtkleuren planten nodig hebben per stadium van groei en bloei. Om te groeien hebben planten relatief veel blauw licht nodig en om te bloeien veel rood licht. Deze kleurverschillen in het daglicht worden veroorzaakt door de kleurfiltering van de atmosfeer, die afhankelijk is van de instralinghoek van de zon. In de herfst is het licht daarom roder en in de lente is er meer blauw licht. Het doel van kweeklampen is de gebruikte energie om te zetten naar een voor planten zo bruikbaar mogelijk licht. De efficiëntie hiervan wordt voor het belichten van verblijfsruimten voor mensen aangeduid in lumen. De efficiëntie voor het belichten van planten wordt aangeduidt in micro-mol.

Energetisch rendement lampen
■ Gloeilamp 8-12 lumen per Watt
■ Halogeenlamp 20-25 lumen per Watt
■ Spaarlampen 60-80 lumen per Watt
■ Fluorescentielamp 60-90 lumen per Watt
■ Inductielamp 70-90 lumen per Watt
■ Ledlamp 60-100 lumen per Watt
■ Metaalhalogeenlamp 70-100 lumen per Watt
■ Natriumlamp (Sodium) 120-140 lumen per Watt
■ Sulphur plasma lamp 140 lumen per Watt

Ledlamp
Een ledlamp is een SSL (Solid state lighting) lamp opgebouwd uit een groep van leds (licht-emitterende diodes). De karakteristieken van de toegepaste leds in de lamp bepalen samen met de stralingshoek de lichtstroom, lichtsterkte en kleurweergave.
Bij het licht voor planten spreken we over PAR-licht (Photosynthetic Active Radiation). Waar het bij planten werkelijk om gaat is de PPFD-factor (Photosynthetic Photo Flux Density). Deze laatste wordt gemeten in micro-mol. De micro-mol zijn energiepakketjes die gemeten worden aan het aantal van die pakketjes welke per seconde een oppervlakte van 1m² bereikt.
Energiezuinige belichting vraagt om lichtbronnen die met zo weinig mogelijk gebruik van energie zoveel mogelijk micro-mol opleveren. En dat is niet (meer) de natriumlamp, maar de high power leds.

	Lees hier meer over led kweeklampen

De universiteit van Wageningen heeft al informatie uitgegeven waaruit blijkt dat de high power leds, zoals in de nieuwe generatie Led kweeklampen, 2 micro-mol en meer per Watt leveren. Dat is ruim 10 procent meer dan bij HPS natriumlampen. (de Spectrabox Professional levert 1,82 micro-mol per Watt) Het belangrijkste in dit verband is echter dat we een natriumlamp niet kunnen sturen. Het licht komt beschikbaar in een heel breed spectrum waarvan grote gedeelten voor de plant weinig of zelf niet bruikbaar zijn. Er wordt dus heel veel energie ongebruikt de ruimte ingestuurd, terwijl bij leds de golflengtes nauwkeurig te bepalen zijn.
Met andere woorden: de in leds gepompte energie kan volledig ten goede komen aan de belichting van de plant, waardoor wel 80 procent of nog meer energie bespaard kan worden. Het is dus nu zaak om per gewas exact de lichtgevoeligheid op elke golflengte te meten en vervolgens met led-clusters te komen, die samengesteld zijn uit high power leds, die juist alleen licht op die welbestemde golflengtes voortbrengen.

NASA gebruikt LED's voor het kweken van groenten in de ruimte

Inductielamp
Inductielampen zijn te vergelijken met TL-buizen, maar omdat er helemaal geen gloeidraad of electroden inzitten, is er nog minder of haast helemaal geen warmte en bereiken we een haast oneindige levensduur van 60.000 branduren en meer. Bij inductielampen zijn de lampen vanaf 200W het meest geschikt voor de belichting van planten.

	Lees hier meer over inductie kweeklampen

De lampen in 3500 graden Kelvin zijn eigenlijk prima voor zowel groei als bloei, maar voor de fanaten onder u is de 6500K perfect is voor de groei en de 2100K perfect voor de bloei. Omdat de lamp geen filament of een electrode heeft maar zich door een electromagnetisch principe ontlaadt, is er geen afzwarting (lichtopbrengst blijft goed) en gaat daarom ook zo verschrikkelijk lang mee. Bovendien is er dus nauwelijks warmteontwikkeling bij gemis aan een spiraal of electrode.

Voor vergelijkend onderzoek HPS kweeklamp versus inductie kweeklamp, klik hier!

HPS hogedruk natriumlamp
In de professionele kassenbouw wordt gebruik gemaakt van HPS lampen die tot wel 140 lumen per watt afgeven, zoals de Philips SonT Master Pia Plus. Deze HPS lampen hebben een lage kleurtemperatuur en stralen licht vooral uit in het gele en rode spectrum wat goed is voor de bloei van planten. Zij geven ook veel licht af wat voor ons onzichtbaar is. Het gebruik van HPS lampen is vooral gebaseerd op de energiekosten, omdat ze 10 keer meer licht afgeven dan gewone gloeilampen tegen dezelfde stroomkosten.

	Lees hier meer over HPS lampen

Er kleven echter ook nadelen aan het gebruik van HPS lampen. Het grootste nadeel is dat ze geen licht afgeven in het blauwe spectrum, zoals dat voorkomt in het gewone daglicht. Blauw licht bevordert de groei en het uitbossen van planten. Een ander nadeel is de enorme warmte afgifte, wat tijdens de koude maanden soms ook z'n voordelen kan hebben. Wanneer het gebruik van HPS lampen niet voldoende wordt gecompenseerd met daglicht, zoals in de kassenteelt gebruikelijk is, zullen de planten een tekort aan licht in het blauwe spectrum hebben, waardoor ze minder groeien en uitbossen.

Metaalhalogeenlamp
Nu is er nog een lamp in de HID serie en wel de metal halide lamp ofwel metaalhalogeenlamp. Deze lamp ziet er nagenoeg hetzelfde uit als een HPS lamp, maar heeft een veel hogere kleurtemperatuur tot wel 10.000 graden Kelvin en een energetisch rendement van zo'n 100 lumen per Watt.

	Lees hier meer over metal halide lampen

Deze lamp is zeer geschikt voor de groei (blauwe spectrum) en niet, zoals de sodiumlamp, voor de bloei (rode spectrum). Daarnaast is deze lamp net als de HPS lamp ook zeer energiezuinig in vergelijking met gloeilampen vanwege de hoge lumen afgifte per opgenomen Watt. Het gebruik van metal halide lampen voor de groei en de sodiumlampen voor de bloei zou wel eens een zeer goede combinatie kunnen zijn voor ruimten met een volledig gebrek aan daglicht.

Spaarlamp
Er verschijnen steeds andere licht systemen die de concurrentie willen aangaan met de HPS Son-T lampen. Eén van deze nieuwkomers is de SL lamp, ook wel spaarlamp genoemd.

	Bekijk hier testresultaten spaar kweeklampen

De SL kweeklamp is in feite een grote spaarlamp met dezelfde technologie als de kleinere types, die voor de huiskamer bedoeld zijn. Het nieuwe aan de bloei spaarlamp is het aangepaste spectrum, waardoor de lamp geschikt gemaakt is voor het belichten van planten tijdens de bloeifase.

T5 lamp

		Lees hier meer over fluorescentie lampen

Plasma lamp

		Lees hier meer over plasma lampen

Lees ook onze rubrieken kweeklampen uitgelicht en stekken en moederplanten!

Naar top